โฉนดที่ดินหาย โฉนดที่ดินชำรุด ไม่ต้องกังวล ขอออกใบแทนได้ ขั้นตอนไม่ยาก
Highlights
- กรณีโฉนดที่ดินหาย จะต้องมีใบแจ้งความ หรือบันทึกประจำวัน เพื่อแสดงเจตนาบริสุทธิ์ก่อนจะไปขอออกใบแทนที่สำนักงานที่ดิน
- กรณีโฉนดที่ดินชำรุด เสียหาย จะต้องยังมีรายละเอียดของเลขที่โฉนดที่ดิน ตำแหน่งที่ดิน ชื่อและตราประจำตำแหน่งของเจ้าหน้าที่หรือผู้ว่าราชการจังหวัด จึงจะขอออกใบแทนได้
- หากหลังออกใบแทนโฉนดที่ดินแล้วพบว่าแจ้งความเท็จ หรือมีการทุจริตเกิดขึ้น ใบแจ้งความหรือบันทึกประจำวันก่อนหน้านี้จะถูกนำไปเป็นหลักฐานในคดีอาญาต่อไป
จะเกิดอะไรขึ้นเมื่อโฉนดที่ดินหาย
โฉนดที่ดิน เป็นเอกสารสำคัญที่แสดงถึงกรรมสิทธิ์ในที่ดินนั้น ๆ หากเราที่เป็นเจ้าของที่ดินไม่มีโฉนดที่ดินอยู่กับตนเอง ทำโฉนดที่ดินหาย อาจทำให้เกิดปัญหายุ่งยากตามมา ยกตัวอย่างเช่น
- การสูญเสียสิทธิ์ในที่ดิน : หากมีผู้ที่หวังจะครอบครองที่ดินเข้ามาแย่งสิทธิ์ แต่เจ้าของที่ดินตัวจริงไม่มีโฉนดที่ดิน และไม่สามารถพิสูจน์ความเป็นเจ้าของที่ดินได้ อาจทำให้เจ้าของที่ดินมีโอกาสที่จะสูญเสียที่ดินของตนเองไป
- การถูกนำที่ดินไปใช้ในทางทุจริต : หากมีผู้ไม่หวังดีเจอโฉนดที่ดินหาย อาจนำโฉนดที่ดินนั้นไปใช้ในทางทุจริตที่ส่งผลกระทบต่อเจ้าของที่ดินได้ เช่น การนำไปจำนองหรือขายที่ดิน
- เจ้าของที่ดินไม่สามารถขายหรือโอนที่ดินนั้นได้ : เนื่องจากโฉนดที่ดินซึ่งเป็นหลักฐานแสดงกรรมสิทธิ์ในที่ดินหายไป ทำให้เจ้าของที่ดินไม่มีสิทธิ์ในการนำที่ดินนั้นไปทำธุรกรรมอื่น ๆ ได้
โฉนดที่ดินหาย หรือโฉนดที่ดินชำรุด ทำอย่างไรดี?
หากคุณทำโฉนดที่ดินหายไป หรือเก็บโฉนดที่ดินไว้ไม่ดีจนโฉนดที่ดินชำรุดเสียหาย จะต้องดำเนินการขอโฉนดที่ดินใหม่โดยเร็ว
แจ้งโฉนดที่ดินหาย
สิ่งแรกที่ต้องทำเมื่อรู้ตัวว่าโฉนดที่ดินหายไปคือการแจ้งความโฉนดที่ดินหายหรือลงบันทึกประจำวัน ซึ่งใบแจ้งความหรือใบบันทึกประจำวันนี้จะเป็นเอกสารสำหรับนำไปยื่นขอออกใบแทนโฉนดที่ดินใหม่ และยังเป็นหลักฐานเพื่อแสดงเจตนาบริสุทธิ์ว่าเจ้าของที่ดินไม่ได้มีเจตนาทุจริตอย่างการเอาโฉนดที่ดินไปขายหรือจำนอง รวมถึงป้องกันการสวมสิทธิ์จากบุคคลอื่น
ออกใบแทนโฉนดที่ดินใหม่
โฉนดที่ดินมีความสำคัญกับเจ้าของที่ดินอย่างมาก ดังนั้นเมื่อแจ้งความเป็นที่เรียบร้อยแล้วให้ติดต่อสำนักงานที่ดินเพื่อขอออกใบแทนโฉนดที่ดินใหม่ ซึ่งใบแทนนี้จะทำหน้าที่เหมือนกับโฉนดที่ดินฉบับจริง คือ สามารถแสดงถึงกรรมสิทธิ์ของเจ้าของที่ดิน และนำไปทำธุรกรรม เช่น การขาย จำนอง หรือสร้างบ้านและสิ่งปลูกสร้างได้
ขั้นตอนการดำเนินการขอใบแทนกรณีโฉนดที่ดินหาย
การดำเนินเรื่องขอออกใบแทนโฉนดที่ดินจะต้องเตรียมเอกสารดังต่อไปนี้
- ใบแจ้งความหรือบันทึกประจำวัน (กรณีโฉนดที่ดินหาย)
- โฉนดที่ดินฉบับจริงที่ชำรุด เสียหาย แต่ยังมีรายละเอียดของเลขที่โฉนดที่ดิน ตำแหน่งที่ดิน ชื่อและตราประจำตำแหน่งของเจ้าหน้าที่หรือผู้ว่าราชการจังหวัด (กรณีโฉนดที่ดินชำรุด)
- บัตรประจำตัวประชาชนตัวจริงของเจ้าของที่ดิน
- บัตรประจำตัวประชาชนของพยานรับรอง 2 คน (กรณีโฉนดที่ดินหาย)
- ทะเบียนบ้านตัวจริงของเจ้าของที่ดิน
- หลักฐานการเปลี่ยนชื่อ-สกุล (ถ้ามี)
เมื่อเตรียมเอกสารและพยานครบถ้วน จะมีขั้นตอนการดำเนินขอใบแทนโฉนดที่ดิน ดังนี้
- ยื่นเอกสารของผู้ติดต่อขอใบแทนและพยานให้กับเจ้าหน้าที่
- เจ้าหน้าที่ทำการตรวจสอบเอกสารและพยานว่าถูกต้องครบถ้วนหรือไม่
- เมื่อเอกสารถูกต้องครบถ้วน เจ้าหน้าที่จะทำการอายัดโฉนดที่ดินในเก่าที่สูญหายหรือเสียหาย
- จากนั้นปิดประกาศในที่เผย ณ สำนักงานที่ดินท้องที่, สำนักงานเขตหรือที่ว่าการอำเภอ, ที่ทำการแขวงหรือที่ทำการกำนันท้องที่, สำนักงานเทศบาล และบริเวณที่ดินนั้น แห่งละ 1 ฉบับเป็นเวลา 30 วัน
- หากครบ 30 วันยังไม่มีผู้คัดค้าน เจ้าหน้าที่จะดำเนินการออกใบแทนให้กับผู้ติดต่อ ซึ่งใบแทนโฉนดที่ดินนี้จะมีตราประทับตัวอักษรสีแดงว่า “ใบแทน” ที่สามารถใช้แสดงกรรมสิทธิ์หรือทำธุรกรรมได้เช่นเดียวกับโฉนดที่ดินตัวจริง
- ระยะเวลาในการออกใบแทนจะอยู่ที่ประมาณ 40-60 วันรวมวันปิดประกาศ 30 วันแล้ว ทั้งนี้หากมีคิวขอโฉนดที่ดินใหม่เป็นจำนวนมากอาจทำให้มีความล่าช้าได้
ค่าใช้จ่ายการออกใบแทนเมื่อโฉนดที่ดินหาย
การขอออกใบแทนเมื่อโฉนดที่ดินหายหรือชำรุดเสียหายนั้นมีค่าใช้จ่ายอะไรบ้าง?
- ค่าคำขอ แปลงละ 5 บาท
- ค่าประกาศ แปลงละ 10 บาท (กรณีที่ต้องมีการประกาศ)
- ค่าปิดประกาศ แปลงละ 10 บาท
- ค่าออกใบแทนโฉนดที่ดิน หรือใบแทนหนังสือรับรองการทำประโยชน์ ฉบับละ 50 บาท
- ค่ามอบอำนาจ เรื่องละ 20 บาท (กรณีที่มีการมอบอำนาจ)
- ค่าอากรแสตมป์ปิดใบมอบอำนาจ ฉบับละ 30 บาท
ระวัง แจ้งความเท็จโฉนดที่ดินหาย มีโทษทั้งจำทั้งปรับ
หากในภายหลังพบว่ามีการแจ้งความเท็จโฉนดที่ดินหาย เช่น การนำโฉนดที่ดินไปขายหรือจำนองเอง แล้วเข้าแจ้งความว่าโฉนดที่ดินหาย กรณีนี้จะเข้าค่ายทุจริต เจ้าของที่ดินจะมีโทษตามกฎหมายอาญา การแจ้งความเท็จตามมาตรา 137 ระวางโทษจำคุกไม่เกิน 6 เดือนหรือปรับไม่เกิน 10,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ และการใช้เอกสารปลอมมาตรา 267 ระวางโทษจำคุกไม่เกิน 3 ปีหรือปรับไม่เกิน 60,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ
โฉนดที่ดินหาย ขอใหม่ได้ แต่ดูแลโฉนดที่ดินให้ดี ป้องกันการชำรุดสูญหายจะดีกว่า
โฉนดที่ดินเป็นเอกสารสำคัญสำหรับเจ้าของที่ดิน ไม่ว่าจะเป็นการนำไปทำธุรกรรมใด ๆ หรือใช้การแสดงกรรมสิทธิ์ในที่ดินก็ตาม หากพบว่าโฉนดที่ดินหายหรือชำรุดเสียหายก็ควรจะรีบแจ้งความและขอออกใบแทนโดยเร็ว
อย่างไรก็ตาม การดูแลโฉนดที่ดินให้ดีย่อมเป็นการป้องกันโฉนดที่ดินหายหรือชำรุดเสียหายได้ ไม่ว่าจะเก็บใส่แฟ้มหรือซองเอกสารที่กันน้ำกันความชื้น เก็บในที่สะอาด ป้องกันสัตว์แมลงกัดแทะ และเก็บรวมกับเอกสารสำคัญอื่น ๆ ไว้เป็นจุดเดียวเพื่อป้องกันการหลงลืม
