Research and Knowledge4 ก.ค. 2567

รวมเอกสารและค่าใช้จ่ายการโอนที่ดินปี 2569 แบบละเอียด

SC
รวมเอกสารและค่าใช้จ่ายการโอนที่ดินปี 2569 แบบละเอียด

Highlight

  • ในปี 2569 รัฐบาลมีมาตรการปรับลดค่าธรรมเนียมการโอนจาก 2% และค่าจดจำนองจาก 1% เหลือเพียง 0.01% สำหรับบุคคลธรรมดา สัญชาติไทย ที่ซื้อ-ขายที่อยู่อาศัยทุกรูปแบบ ในราคาไม่เกิน 7 ล้านบาท ซึ่งต้องโอนและจดจำนองในครั้งเดียวกัน ตั้งแต่วันนี้ ถึงวันที่ 30 มิถุนายน 2569 เท่านั้น
  • การคำนวณค่าอากรแสตมป์และภาษีธุรกิจเฉพาะ กฎหมายกำหนดให้ใช้ฐานคำนวณจาก “ราคาที่สูงกว่า” ระหว่างราคาประเมินราชการและราคาซื้อขายจริง
  • กฎหมายไม่ได้บังคับตายตัวว่าค่าธรรมเนียมโอนที่ดินใครต้องจ่ายส่วนไหน จึงควรระบุสัดส่วนการจ่ายให้ชัดเจนใน “สัญญาจะซื้อจะขาย” เพื่อป้องกันข้อพิพาทวันโอน
  • การโอนกรรมสิทธิ์สามารถดำเนินการเสร็จสิ้นภายใน 1 วัน หากเตรียมเอกสารครบถ้วนและไม่มีข้อโต้แย้งเรื่องค่าธรรมเนียมหน้างาน

 

การโอนกรรมสิทธิ์ที่ดินไม่ว่าจะเป็นการซื้อขายทั่วไปหรือการส่งมอบมรดก สิ่งที่ผู้โอนและผู้รับโอนต้อง  เตรียมพร้อมนอกเหนือจากราคาที่ดิน คือ “ค่าใช้จ่าย ณ กรมที่ดิน” ซึ่งประกอบด้วยค่าธรรมเนียม ภาษี และอากรแสตมป์ที่มีรายละเอียดการคำนวณแตกต่างกันไป บทความนี้จึงได้รวบรวมสรุป “ค่าโอนที่ดิน ปี 2569” ไว้อย่างครบถ้วน เจาะลึกทุกเงื่อนไขว่าค่าธรรมเนียมโอนที่ดินใครต้องจ่ายส่วนไหนบ้าง รวมถึงวิธีคำนวณที่ถูกต้อง เพื่อให้คุณวางแผนงบประมาณได้อย่างแม่นยำและไม่พลาดในทุกขั้นตอนทางกฎหมาย

 

ค่าโอนที่ดินคืออะไร มีค่าใช้จ่ายอะไรบ้างที่ต้องเตรียม ?

หากต้องการซื้อขายที่ดิน หรือมอบที่ดินเป็นมรดกให้แก่บุตรหลาน มีการเปลี่ยนชื่อกรรมสิทธิ์เจ้าของที่นั้น จะต้องมีการโอนที่ดิน ซึ่งจะต้องมีการเสียค่าโอนที่ดินให้แก่กรมที่ดินด้วย

 

ค่าโอนที่ดินเป็นค่าธรรมเนียมในการซื้อขายที่ดินระหว่างผู้ซื้อ-ผู้ขาย หรือผู้โอน-ผู้รับโอน ปกติแล้วหากเป็นการซื้อขายที่ดิน มักจะมีการตกลงค่าโอนที่ดินกันคนละครึ่ง ค่าโอนที่ดินโดยรวมจะคิดจากค่าธรรมเนียมหลายส่วน เช่น ค่าธรรมเนียมโอนที่ดิน, ค่าอากรแสตมป์, ค่าจดจำนองกรณีกู้ยืมเงินเพื่อซื้อที่ดิน และในกรณีที่เป็นการซื้อขายอสังหาริมทรัพย์จะมีค่าภาษีธุรกิจเฉพาะ หรือภาษีเงินได้ หัก ณ ที่จ่าย รวมถึงค่าบริการในการดำเนินการต่าง ๆ ณ กรมที่ดิน ซึ่งค่าธรรมเนียมการโอนที่ดินจะมีรายละเอียด ดังนี้

 

ค่าธรรมเนียมโอนที่ดิน

 

1. กรณีได้รับสิทธิพิเศษตามมาตรการรัฐ (ซื้อที่อยู่อาศัยไม่เกิน 7 ล้านบาท)

 

รัฐบาลได้ขยายมาตรการปรับลดค่าธรรมเนียม ตั้งแต่วันนี้จนถึงวันที่ 30 มิถุนายน 2569 สำหรับบุคคลธรรมดาสัญชาติไทยที่ซื้อที่อยู่อาศัย (บ้านเดี่ยว, ทาวน์โฮม, คอนโด, อาคารพาณิชย์ พร้อมที่ดิน)

  • ค่าธรรมเนียมการโอน: ปรับลดเหลือ 0.01% ของราคาประเมิน (จากปกติ 2%)

    • คิดเป็นล้านละ 100 บาท

  • ค่าจดจำนอง (กรณีกู้ธนาคาร): ปรับลดเหลือ 0.01% ของมูลค่าที่จำนอง (จากปกติ 1%)

    • คิดเป็นล้านละ 100 บาท

  • เงื่อนไขสำคัญ: ต้องซื้อขายที่อยู่อาศัยราคาไม่เกิน 7 ล้านบาท และต้องทำเรื่องโอนพร้อมจดจำนองในคราวเดียวกัน ภายในวันที่ 30 มิถุนายน 2569 เท่านั้น

 

2. กรณีทั่วไป / ซื้อขายปกติ (เกิน 7 ล้านบาท หรือที่ดินเปล่า)

หากเป็นที่ดินเปล่า หรืออสังหาริมทรัพย์ที่มีมูลค่าเกิน 7 ล้านบาท หรือโอนหลังจากหมดมาตรการรัฐ จะคิดในอัตราปกติ ดังนี้ครับ

  • ค่าธรรมเนียมการโอน: 2% ของราคาประเมินทุนทรัพย์ (ส่วนใหญ่ผู้ซื้อและผู้ขายจะแบ่งกันคนละ 1% หรือตามตกลง)

  • ค่าจดจำนอง: 1% ของมูลค่าที่จดจำนอง (ผู้ซื้อเป็นคนชำระ)

 

3. ภาษีและค่าใช้จ่ายอื่นๆ ที่ต้องเตรียม (ฝั่งผู้ขาย)

นอกเหนือจากค่าธรรมเนียมการโอนแล้ว ณ วันที่ไปสำนักงานที่ดิน จะมีค่าใช้จ่ายทางภาษีเพิ่มเติมที่ฝั่งผู้ขายมักจะเป็นคนรับผิดชอบ ดังนี้

  • ค่าอากรแสตมป์: 0.5% ของราคาประเมินหรือราคาซื้อขาย (เลือกใช้ราคาที่สูงกว่า)

    • จะเสียก็ต่อเมื่อได้รับการยกเว้นไม่ชำระภาษีธุรกิจเฉพาะ

  • ภาษีธุรกิจเฉพาะ: 3.3% ของราคาประเมินหรือราคาซื้อขาย (เลือกใช้ราคาที่สูงกว่า)

    • จะเสียในกรณีที่ถือครองทรัพย์สินมาไม่เกิน 5 ปี หรือมีชื่ออยู่ในทะเบียนบ้านไม่ถึง 1 ปี

  • ภาษีเงินได้หัก ณ ที่จ่าย:

    • บุคคลธรรมดา: คำนวณตามอัตราก้าวหน้า (ขั้นบันได) โดยนับจากราคาประเมินและจำนวนปีที่ถือครอง

    • นิติบุคคล: คิดในอัตราคงที่ 1% ของราคาซื้อขายหรือราคาประเมิน (เลือกใช้ราคาที่สูงกว่า)

  • ค่าใช้จ่ายจิปาถะ: ค่าคำขอ 5 บาท, ค่าพยาน 20 บาท, ค่าอากรคู่ฉบับ 5 บาท

 

4. กรณีโอนให้เครือญาติ (พ่อแม่-ลูก / สามี-ภรรยา)

หากไม่ใช่การซื้อขายทั่วไป แต่เป็นการโอนภายในครอบครัว จะมีอัตราพิเศษดังนี้:

  • พ่อแม่โอนให้ลูก (ชอบด้วยกฎหมาย): ค่าธรรมเนียมโอนลดเหลือ 0.5% ของราคาประเมิน + ค่าอากรแสตมป์ 0.5% (ได้รับยกเว้นภาษีธุรกิจเฉพาะ และภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาในส่วน 20 ล้านบาทแรก)

  • โอนระหว่างสามี-ภรรยา (จดทะเบียนสมรส): ค่าธรรมเนียมโอน 0.5% ของราคาประเมิน

อ้างอิง : https://assessprice.treasury.go.th/ 

 

 ลงทะเบียนนัดเยี่ยมชมโครงการบ้านจาก SC  พร้อมรับสิทธิพิเศษ


tax-fee

 

 

ตารางสรุปความแตกต่างค่าโอนที่ดินประเภทต่าง ๆ 

 

Land-Transfer

 

ทำไมค่าธรรมเนียมโอนที่ดินแพงกว่าที่คิด และใครต้องจ่ายจริง ?

 

เหตุผลที่ค่าธรรมเนียมโอนที่ดินอาจสูงกว่าที่คาด

หลายคนมักเข้าใจผิดว่าการเตรียมเงินสำหรับ "วันโอนกรรมสิทธิ์" เตรียมเพียงแค่ค่าธรรมเนียมการโอน 2% ตามที่กฎหมายกำหนดก็เพียงพอแล้ว แต่ในทางปฏิบัติกลับพบว่าค่าธรรมเนียมโอนที่ดินแพงกว่าที่คิด  สาเหตุหลักมาจากการคำนวณภาษีและอากรแสตมป์ที่เกี่ยวข้อง ซึ่งกฎหมายกำหนดให้ใช้เกณฑ์ "ราคาที่สูงกว่า" ระหว่าง "ราคาประเมินราชการ" กับ "ราคาซื้อขายจริง" มาเป็นฐานในการคำนวณ

 

นอกจากนี้ยังมีปัจจัยแทรกซ้อนที่ไม่ได้รวมอยู่ในค่าธรรมเนียมหลัก เช่น ค่าจดจำนอง (กรณีขอสินเชื่อธนาคาร), ค่าพยาน หรือค่าธรรมเนียมเบ็ดเตล็ดอื่น ๆ การมองข้ามเกณฑ์การคำนวณแบบฐานภาษีที่ซ้อนทับกันนี้ คือเหตุผลสำคัญที่ทำให้งบประมาณในวันโอนบานปลาย และอาจทำให้กระแสเงินสดสะดุดได้หากไม่ได้เตรียมการล่วงหน้า

 

ลงทะเบียนนัดเยี่ยมชมโครงการบ้านจาก SC Asset พร้อมรับสิทธิพิเศษ

 

ค่าธรรมเนียมโอนที่ดิน ใครต้องจ่าย และควรตกลงกันอย่างไร ?

ในทางกฎหมาย (ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์) มักระบุให้ผู้ซื้อและผู้ขายออกค่าธรรมเนียมการโอนกันคนละครึ่ง แต่ในโลกของการซื้อขายจริง "ไม่มีสูตรตายตัวว่าค่าธรรมเนียมโอนที่ดินใครต้องจ่ายส่วนไหนเท่าไร" ขึ้นอยู่กับอำนาจต่อรองและการตกลงกัน ซึ่งรูปแบบที่พบบ่อยได้แก่ 

  • แบ่งจ่ายคนละครึ่ง : (เฉพาะค่าธรรมเนียมโอน) ส่วนภาษีผู้ขายเป็นคนจ่าย
  • ผู้ขายเหมาจ่ายทั้งหมด : มักพบในโครงการบ้านจัดสรรใหม่ หรือโปรโมชันกระตุ้นยอดขาย
  • ผู้ซื้อรับภาระทั้งหมด : มักพบในการซื้อขายทรัพย์ราคาต่ำกว่าตลาดมาก ๆ 

ดังนั้น จุดชี้ขาดจึงอยู่ที่ "สัญญาจะซื้อจะขาย (Sale & Purchase Agreement)" ที่ทำขึ้นก่อนวันโอน โดยขอแนะนำให้ระบุรายละเอียดให้ชัดเจนเป็นลายลักษณ์อักษรว่า "ค่าธรรมเนียมโอน, ภาษีเงินได้, ภาษีธุรกิจเฉพาะ/อากรแสตมป์ และค่าจดจำนอง" ฝ่ายใดจะเป็นผู้รับผิดชอบ เพื่อป้องกันข้อพิพาทหน้าเคาน์เตอร์กรมที่ดิน

 

โอนที่ดินเสียเงินเพิ่มเพราะอะไร ปัจจัยที่ควรระวังก่อนถึงวันโอน ?

ยอดค่าใช้จ่ายในการโอนที่ดินไม่ได้ขึ้นอยู่กับราคาเพียงอย่างเดียว แต่ยังมี "ตัวแปรผันแปร" ที่ทำให้ค่าใช้จ่ายเพิ่มขึ้นหรือลดลงได้อย่างมีนัยสำคัญ ซึ่งผู้ซื้อและผู้ขายควรตรวจสอบว่ามีปัจจัยอะไรบ้างที่เป็นคำตอบว่าโอนที่ดินเสียเงินเพิ่มเพราะอะไร ดังนี้ 

  1. ระยะเวลาการถือครอง : หากผู้ขายถือครองที่ดินน้อยกว่า 5 ปี (และไม่มีชื่อในทะเบียนบ้านเกิน 1 ปี) จะต้องเสีย "ภาษีธุรกิจเฉพาะ" ซึ่งมีอัตราที่สูงกว่าค่าอากรแสตมป์หลายเท่าตัว
  2. สถานะของผู้ขาย : การคำนวณภาษีเงินได้หัก ณ ที่จ่าย ของ "บุคคลธรรมดา" กับ "นิติบุคคล" ใช้ฐานคำนวณต่างกัน โดยนิติบุคคลจะไม่มีการลดหย่อนตามปีที่ถือครองแบบบุคคลธรรมดา ทำให้ยอดภาษีอาจสูงกว่า
  3. ประเภทของอสังหาฯ : ที่ดินเปล่า กับ ที่ดินพร้อมสิ่งปลูกสร้าง อาจมีฐานราคาประเมินและการคิดค่าเสื่อมราคาที่ต่างกัน ส่งผลต่อยอดรวมภาษีที่ต้องชำระ

การรู้ข้อมูลเหล่านี้ล่วงหน้าจะช่วยให้คุณประเมินต้นทุนที่แท้จริงได้แม่นยำ และไม่เสียเปรียบในการเจรจาต่อรองราคา

 

เอกสารที่ต้องใช้โอนที่ดิน บุคคลประเภทไหนต้องเตรียมอะไรบ้าง ?

 

กรณีโอนให้บุตร:

  • โฉนดที่ดินฉบับจริง
  • บัตรประชาชน + ทะเบียนบ้าน ของบิดา มารดา และบุตร
  • ทะเบียนสมรสของบิดามารดา
  • ใบมอบอำนาจ (ถ้ามี)

 

กรณีซื้อขายทั่วไป:

ผู้ขาย

  • โฉนดที่ดิน
  • บัตรประชาชน + ทะเบียนบ้าน
  • ทะเบียนสมรส / ใบยินยอม / ใบเปลี่ยนชื่อ (ถ้ามี)
  • ใบมอบอำนาจ (ถ้ามี)

ผู้ซื้อ

  • บัตรประชาชน + ทะเบียนบ้าน
  • ใบเปลี่ยนชื่อ (ถ้ามี)
  • ใบมอบอำนาจ (ถ้ามี)

กรณีนิติบุคคล

  • หนังสือรับรองบริษัท
  • รายงานการประชุม
  • รายชื่อผู้ถือหุ้น
  • สำเนาบัตรประชาชนกรรมการ
  • ตัวอย่างลายเซ็นกรรมการ

 

 ลงทะเบียนนัดเยี่ยมชมโครงการบ้านจาก SC Asset พร้อมรับสิทธิพิเศษ

 

สรุปค่าโอนที่ดิน คำนวณเองเบื้องต้นได้ ไม่ยาก

ค่าโอนที่ดินคือค่าธรรมเนียมในการมอบกรรมสิทธิ์ที่ดินจากเจ้าของเดิมให้ผู้รับโอน ไม่ว่าจะเพื่อซื้อขาย มอบให้ลูก หรือเป็นมรดก โดยมีค่าธรรมเนียมต่าง ๆ ที่สามารถตรวจสอบและคำนวณได้เองล่วงหน้า การเตรียมเอกสารก็ไม่ซับซ้อน ขอเพียงมีเอกสารครบถ้วนทั้งผู้โอนและผู้รับโอน การโอนจะเป็นไปอย่างราบรื่น และหากมีการตกลงค่าใช้จ่ายกันชัดเจน เช่น แบ่งจ่ายค่าธรรมเนียมคนละครึ่ง ก็จะช่วยป้องกันปัญหาในภายหลังได้